У вайны не спартыўнае аблічча. Падводзім вынікі года для беларускіх атлетаў (спойлер: хваліцца амаль няма чым)
27 снежня 2022 у 1672155180
«Зеркало»
Год таму было значна больш падзей, якія заслугоўвалі згадкі. 2022-і ж стаў для беларускага спорту сімвалам адхілення ад міжнародных стартаў. Уварванне ва Украіну, якое беларускія ўлады ўсяляк падтрымліваюць, балюча ўдарыла па атлетах. У шэрагу відаў спорту беларусы выступалі толькі з супернікамі з Расіі, якая развязала вайну, што забівала канкурэнцыю, цікавасць гледачоў і матывацыю. Напэўна, не пра такую кар'еру і ганарары марылі алімпійскія прызёры Смольскі, Гарноська ці Недасекаў. Але такая цана маўчання. Гэта (не)спартыўныя вынікі года ад рэдакцыі «Люстэрка».
Пустыя трыбуны ў Сербіі
Мы б таксама хацелі пісаць больш пра спорт, вось толькі вайна ўсё абнуліла. Алімпіяда ў Пекіне скончылася перад пачаткам бамбёжак Украіны, нібы засталася ў мінулым жыцці. За рэдкім выключэннем беларусы аказаліся за бортам самых прэстыжных спаборніцтваў. Амаль за год усё звялося да наступнай схемы: адхіленне ў тым ці іншым відзе спорту - адказ на мяжы істэрыкі. І так па коле. Ад баскетбола да паралімпійцаў.
Фактычна годных згадкі выключэнняў толькі два. Па-першае, футбалісты, якія не маглі прымаць супернікаў дома. Клубы гулялі ў кваліфікацыі еўракубкаў, а зборная выступала ў Лізе нацый. Але акрамя аглушальнага правалу ім успомніць няма чаго. Прынцып «галоўнае - удзел» нашыя каманды давялі да абсалюту. Што ж, падобна, будуць гуляць і далей пры пустых трыбунах у Сербіі.
Па-другое, тэнісісты. Беларусы адхіленыя ад камандных выступаў, а ў індывідуальных - калі ласка, выходзьце на корт. Хай і ў нейтральным статусе. Ніводнага турніру нашы лідары ў 2022-м не выйгралі, але Арына Сабаленка гуляла ў фінале выніковага турніру WTA. Двойчы дабіралася да вырашальных матчаў Аляксандра Сасновіч.
Хоць вайна і тут праходзіла чырвонай ніткай. Як і расіян, беларусаў не дапусцілі да ўдзелу ва «Уімблдоне». Украінка Марта Касцюк адмаўлялася паціскаць руку Вікторыі Азаранка і Сасновіч. Сама Вікторыя сутыкнулася з асуджэннем, калі хацела згуляць у дабрачынным турніры ў падтрымку Украіны. Здаецца, беларуска і супраць вайны, але нібыта і недастаткова, калі пачытаць Касцюк.
Выбар - і рэкорды
Але нацыянальнасць - не прысуд, а магчымасць зрабіць выбар, нагадваючы пра базавыя чалавечыя каштоўнасці. І некаторыя беларусы адмовіліся маўчаць.
Футбаліст Мікалай Золатаў вярнуўся гуляць ва Украіну падчас вайны і абараняе колеры «Коласа» з Кавалеўкі. З 23 жніўня, калі стартаваў чэмпіянат краіны, беларус правёў дзесяць матчаў. Золатаў зрабіў адну галявую перадачу і атрымаў чатыры жоўтыя карткі.
Брамнік Філіп Вайцяховіч раскрыўся ў Швецыі. У дэбютным сезоне ў вышэйшай лізе беларус быў асноўным галкіперам «Вернама». Каманда заняла 10-е месца з 16, а Вайцяховіч выходзіў у старце ў 27 гульнях з 30. Толькі ў апошніх трох турах, якія ўжо амаль нічога не вырашалі, Філіпу далі адпачыць. У чэмпіянаце беларус згуляў «на нуль» у сямі матчах.
- Бабарыка, Калеснікава, Ціханоўскі, Знак, лічыце, аддалі сваё жыццё, каб нешта памяняць у Беларусі, прынесці станоўчыя змены. Але цяпер яны на гады апынуліся за кратамі, а многія, хто падтрымліваў пратэст, проста змоўклі. Напэўна, тыя ж футбалісты баяцца, таму што не ўмеюць нічога іншага, акрамя як гуляць у футбол. Адкрыеш рот - можаш застацца без клуба, - казаў Вайцяховіч пра беларускіх спартоўцаў, якія не асудзілі вайну.
Баскетбалістка Кацярына Сныціна доўга чакала візы і дачакалася. Яна праводзіць чарговы сезон у Еўропе - гэтым разам у складзе клуба «Лондан Лаянс». І працягвае паляпшаць асабістую статыстыку ў Еўракубку. Нагадаем, Сныціна адмовілася выступаць за нацыянальную каманду вясной 2021 года. Для яе спорт у Беларусі - частка прапаганды, якую выкарыстоўвае рэжым Лукашэнкі.
Прадстаўніца стральбы з лука Карына Казлоўская, якая з'ехала з Беларусі праз пастаянны ціск і стрэс, зусім не згубілася ў Польшчы. Наадварот, ужо паставіла пару рэкордаў.
Кітайскі імпарт
Якія падзеі ў Беларусі прыцягнулі ўвагу? Давайце трохі асвяжым памяць.
Усіх здзівіла срэбра «Энергетыка-БДУ» - каманды-андэрдога, дзе клубны бюджэт і блізка не параўнальны з забяспечаннем традыцыйных фаварытаў футбольнага чэмпіянату краіны. «Студэнты» да канца прэтэндавалі нават на золата.
Баскетбольны клуб «Цмокі-Мiнск» змяніў назву - цяпер гэта проста «Мінск». Пастаянныя паразы і аўтсайдарская пазіцыя ў Адзінай лізе ВТБ - у дадатак. Адна перамога ў 18 матчах. Пры гэтым галоўнага трэнера «Мінска» Расціслава Вергуна газета «Прэсбол» у выніку апытання прызнала найлепшым баскетбольным настаўнікам - 2022! Дзіўная сімпатыя да стырнавога лузераў.
Зрэшты, не здзіўляйцеся - адным з заснавальнікаў «Прэсбола» з'яўляецца Беларуская федэрацыя футбола.
Гандбольны «Мяшкоў» з Брэста раней гуляў супраць «Барселоны» і «Віве», а сёння змагаецца супраць «Зеніта» і «Бусла Кітая». Замест заўважных легіянераў з Еўропы наш лідар падпісаў кантракт з абсалютна не выбітным кітайцам. Імпартазамяшчэнне.
Біятланістка Дынара Алімбекава выйшла замуж за біятланіста Антона Смольскага і адкрыла салон прыгажосці ў Мінску. Біятланісткі Ірына Лешчанка і Ганна Сола нарадзілі дзяцей з розніцай у адзін дзень. Тыя ж, хто не ў дэкрэце, замест Кубка свету бегаюць на этапах Кубка Садружнасці. Апошняя лакацыя - Разань.
«Вымушаныя існаваць у такіх умовах»
Спорт у Беларусі канчаткова зліўся з дзяржаўнай палітыкай. У некалі аўтарытэтным «Прэсболе» цяпер публікуюць навіны пра любую актыўнасць кіраўніка Нацыянальнага алімпійскага камітэта Віктара Лукашэнкі, які не прызнаны МАК.
Слова «санкцыі» пад забаронай - асабліва калі праз іх у Беларусі страцілі грошы, а не «выйшлі на новыя рынкі». Пажадана яшчэ і расіянам падзякаваць.
Нават дзіўна, што яшчэ не выдалілі з сайта інтэрв'ю галоўнага трэнера зборнай па плаванні Андрэя Ліпніцкага, які паскардзіўся на адсутнасць топ-турніраў.
- Век спартоўца вельмі кароткі, і калі цябе пазбаўляюць права ўдзелу ў чэмпіянатах свету ці Еўропы, гэта нічым замяніць немагчыма. Мы са свайго боку спрабуем стварыць хлопцам усе магчымыя ўмовы ўнутры краіны, стараемся фінансава матываваць дасягненні, але гэта не зусім тое. Так, мы можам некалькі разоў на год выехаць у Расію на спаборніцтвы, але мы не бачым у твар сваіх супернікаў па сусветным плаванні - тых, хто будзе выступаць на Алімпійскіх гульнях, - сказаў трэнер у сярэдзіне снежня.
- Вядома, сітуацыя, калі ты залез на самую верхавіну дрэва і чакаеш лесвіцы - не самая добрая. Але вымушаныя існаваць у такіх умовах. Шкада спартооўцаў. Яны ў чым вінаватыя? Ніхто не разумее, - разважаў нядаўна кіраўнік НАК Віктар Лукашэнка.
Напэўна, нашыя спартоўцы працягвалі б выступаць на чэмпіянатах свету і Еўропы і рыхтаваліся б на справе, а не на словах да Алімпіяды ў Парыжы, калі б спартовае кіраўніцтва ў Беларусі публічна асудзіла вайну. Але паглядзіце на прозвішча чалавека, які ўзначальвае НАК.
А пакуль трэба ўсур'ёз лічыць «гістарычнай» хакейную перамогу над пятым складам расіян у рамках Кубка Першага канала, куды ў нармальнай сітуацыі беларусаў бы проста не паклікалі. Яшчэ можна смакаваць прадчуванне Гульняў СНГ, якія мы напэўна арганізуем лепш за любы чэмпіянат свету і збяром вядро медалёў. Гэтыя гульні ў нашай краіны ніякія Аляксандра Герасіменя і Аляксандр Апейкін з іх антываеннай дэкларацыяй і заклікамі да санкцый, «накіраваных на нанясенне шкоды нацыянальнай бяспецы Рэспублікі Беларусь», не забяруць.
Такія справы.